पुणे : पुण्यातील गृह बागायतदारांची वाढती संख्या टेरेस, बाल्कनी आणि घरामागील अंगणांचे रूपांतर मिनी फार्ममध्ये करत आहेत, विदेशी फळे आणि औषधी वनस्पतींची लागवड करत आहेत. ड्रॅगन फ्रूट, पॅशन फ्रूट आणि एवोकॅडोपासून ते रोझमेरी, थाईम, तुळस आणि ओरेगॅनोपर्यंत, बागकाम उत्साही सामान्यत: आंतरराष्ट्रीय पाककृतींशी संबंधित पिकांवर प्रयोग करत आहेत.“मी गेल्या 10 वर्षांपासून बागकाम करत आहे आणि नुकतीच आवड फळे आणि काळे पिकवायला सुरुवात केली आहे. हे बाजारात सहजासहजी उपलब्ध नाहीत आणि मी ऑनलाइन ऑर्डर केल्यास किमती प्रचंड आहेत,” असे पाषाण येथील रहिवासी गौरी शर्मा यांनी सांगितले.“पुण्यातील हवामान अनेक विदेशी फळे आणि भाज्यांसाठी योग्य आहे. मी नुकतेच कलम केलेले एवोकॅडोचे रोपटे खरेदी केले आहे, आणि ते खूप चांगले वाढत आहे,” वानोरी येथील घरगुती माळी सलोनी नरेन यांनी सांगितले.बियाण्यांचा सुलभ प्रवेश, ऑनलाइन बागकाम समुदाय आणि सुधारित वाढीच्या तंत्रांनी रहिवाशांना पारंपारिक भाज्यांच्या पलीकडे विविधता आणण्यास प्रोत्साहित केले आहे.“मी टोमॅटो, पालक आणि लिंबू यांसारख्या सामान्यतः उपलब्ध भाज्या वाढवून सुरुवात केली, परंतु आता माझ्याकडे ओरेगॅनो, रोझमेरी, तुळस, पुदिना आणि इतर औषधी वनस्पती असलेली वनौषधींची बाग आहे,” कोंढवा येथील रहिवासी कल्पना मर्चंट म्हणाल्या.बागकाम समुदायामध्ये नियमितपणे आयोजित केलेल्या वनस्पती स्वॅपमध्ये अनेक बिया आणि रोपांची देवाणघेवाण देखील केली जाते.“आमच्याकडे दर तीन महिन्यांनी किमान एकदा रोपांची अदलाबदल केली जाते. प्रत्येकजण रोपांची छाटणी, बिया आणि विशिष्ट वनस्पतींची काळजी कशी घ्यावी याबद्दलच्या टिप्स सामायिक करतो. ते अत्यंत समाधानकारक आहे,” फातिमानगर येथील रहिवासी रेखा दास म्हणाल्या.निशा डी यांनी या वर्षाच्या सुरुवातीला एम्प्रेस गार्डनमधून ड्रॅगन फ्रूटची रोपे खरेदी केल्याचे आठवते आणि ते लवकरच फळ देण्यास सुरुवात करेल अशी अपेक्षा करते.“नाशिकची एक रोपवाटिका ही रोपे विकत होती. माझ्या गच्चीवर एका पिशवीत ही रोपे फुलत आहेत,” ती म्हणाली.घरातील बागायतदारांनी सांगितले की बहुतेक उत्पादन वैयक्तिक वापरासाठी आहे.“माझ्याकडे जास्त तुळस असेल आणि ती जास्त वाढली असेल, तर मी पेस्टो तयार करते आणि भविष्यात वापरण्यासाठी साठवते. जर जास्त उत्कट फळे असतील तर मी शेजारी वाटून देते,” बावधनच्या रहिवासी नंदिता देशपांडे म्हणाल्या.पुणे-सोलापूर रोडवर रोपवाटिका चालवणारे राजू कदम म्हणाले, “मला ॲव्होकॅडो, तुती, अंजीर, पॅशन फ्रूट आणि रोमेन लेट्यूस यांसारखी विदेशी फळे आणि औषधी वनस्पतींच्या रोपांसाठी नियमित विनंत्या येतात. आम्ही ग्राहकांच्या ऑर्डरच्या आधारे आमच्या नर्सरी भागीदारांकडून ते खरेदी करण्यास सुरुवात केली आहे.”घरातील लागवडीमुळे किराणा मालाचा खर्चही कमी होण्यास मदत होते.“आम्ही ॲव्होकॅडोसाठी आठवड्याला किमान 600 रुपये खर्च करायचो. आता मला ते माझ्या स्वत:च्या झाडावर फळे आल्यावर मिळतात. ताजे एवोकॅडो खाण्याचा आनंद अतुलनीय आहे,” भुगावच्या रहिवासी दिशा गुप्ता म्हणाल्या.
मुख्य संपादक – गणेश दगा पाटील.
