पुणे: वायू प्रदूषण रोखण्यासाठी अनिवार्य बांधकाम साइटवर सेन्सर बसविण्याचे काम हळूहळू प्रगती करीत आहे, कारण केवळ काही साइट्सने ही उपकरणे स्थापित केली आहेत, असा दावा पर्यावरणीय कार्यकर्त्यांनी केला आहे.पुणे नगरपालिका महामंडळाने (पीएमसी) या प्रदूषकांविरूद्ध कठोर उपाययोजना केल्या आहेत, गेल्या सहा महिन्यांत उल्लंघन करणार्यांवर कोणतीही खटला दाखल केल्याचा दावाही त्यांनी केला आहे.प्रदूषण रोखण्याच्या नागरी प्रशासनाच्या कामगिरीबद्दल पर्यावरणवाद्यांनी चिंता व्यक्त केली आहे.“कोर्टाच्या आदेशाचा सन्मान करीत आहे हे दर्शविण्यासाठी प्रशासनाने काही प्रकरणांमध्ये कारवाई केली आहे. तथापि, हे एक उपहास असल्याचे दिसते. हा अवमान प्रकरणे वेगवान करावीत, असे नागरिकांच्या गटाच्या सूरज्य संघरश समितीचे विजय कुंभार यांनी सांगितले.“काही नागरी अधिकारी आणि विकसकांचे निहित हितसंबंध डिफॉल्टर्सविरूद्ध कारवाई करण्यात अडथळे निर्माण करीत आहेत. प्रशासनाने लवकर कारवाई केली आणि नंतर गंभीर विषयाकडे दुर्लक्ष केले,” असे पर्यावरणीय कार्यकर्त्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले.राज्य सरकारकडून मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करण्यात आल्या आहेत, असे नागरी अधिका officials ्यांनी सांगितले कारण राज्यभरातील अनेक शहरांमध्ये पंतप्रधान 2.5 आणि पंतप्रधान 10 धूळ कणांमुळे हवेमध्ये प्रदूषण वाढत आहे. 2 नोव्हेंबर 2023 रोजी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (एमपीसीबी) दिलेल्या निर्देशानुसार, पर्यावरण (संरक्षण) कायदा 1986, कलम 5 अंतर्गत, सेन्सर-आधारित हवेची गुणवत्ता स्थापित करणे आवश्यक आहे. बांधकाम प्रकल्प साइटवरील देखरेख प्रणाली. जेव्हा प्रदूषण पातळी निर्दिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त असते, तेव्हा त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्वरित उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.“नागरी प्रशासनाने वायू प्रदूषणावर देखरेख ठेवण्यासाठी निकषांची सत्यापन करण्यासाठी एक समिती स्थापन केली आहे. समिती बांधकाम साइटवर सेन्सरची स्थापना तपासेल आणि त्यानुसार सुधारात्मक कारवाई करेल, असे पीएमसीचे आयुक्त नेव्हल किशोर राम यांनी सांगितले.वरिष्ठ नागरी अधिका said ्याने सांगितले की, विकासक धूळ कणांना अटक करण्यासाठी खबरदारीच्या उपाययोजनांचे पालन करीत आहेत की नाही हे तपासण्यासाठी पथक नियमितपणे बांधकाम साइटला भेट देतात. “बांधकाम आणि विध्वंसक कचर्याच्या विल्हेवाट लावण्याशी संबंधित निकषांचे पालन केले जाते की नाही हे देखील ते तपासतात. त्यांना काही लॅकोना सापडल्यास गुन्हा नोंदविला जातो, “तो म्हणाला.कोथ्रुडचे विकसक सारंग मोकटे म्हणाले, “बांधकाम साइटचे रक्षण करण्याचे पुढाकार चांगले आहेत. प्रशासनाने हे सेन्सर सहज उपलब्ध आहेत याची खात्री करुन घ्यावी. मोठ्या बांधकाम साइट्स ज्या मोठ्या प्रदूषणाची शक्यता आहे त्या अनुपालनासाठी प्राधान्य दिले जावे,” कोथ्रुडचे विकसक सारंग मोकटे म्हणाले.रहिवाशांनी सांगितले की, नागरी प्रशासन बांधकाम साइट्समधून तयार होणारे वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी पुरेसे काम करत नाही.“केवळ स्थानिक रहिवासीच नाही तर बांधकाम क्षेत्राजवळील प्रवासी देखील या साइट्समुळे उद्भवणा prolution ्या प्रदूषणामुळे ग्रस्त आहेत. नागरी भागात मोठ्या प्रमाणात बांधकाम आहे आणि रहिवाशांना दिलासा देण्यासाठी अधिका authorities ्यांनी तातडीने पावले उचलली पाहिजेत,” सतारा रोडमधील रहिवासी रुचा जोशी म्हणाले.युनिफाइड डेव्हलपमेंट कंट्रोल अँड प्रमोशन रेग्युलेशन्स (यूडीसीपीआर) मध्ये नमूद केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांव्यतिरिक्त, नागरी प्रशासनाने ब्रीहानमुंबई महानगरपालिका (बीएमसी) च्या अनुषंगाने निर्देशांचे मसुदा तयार केले आहे. बीएमसीने बांधकाम साइटचे रक्षण करण्यासाठी कमीतकमी 35 फूट उंच टिन चादरीचा अनिवार्य वापर, जूट किंवा हिरव्या कपड्याने साइट झाकून, शिंपडा बसविणे आणि नियमित पाणी देण्यासह अनेक उपायांची अंमलबजावणी केली आहे.२०२23 मध्ये बॉम्बे उच्च न्यायालयाने “बिघडलेल्या वायू प्रदूषण” ची सुओ मोटू नोट घेतल्यानंतर मुंबईतील बांधकाम स्थळांपर्यंत आणि मोडतोडची वाहतूक थांबविली. यूडीसीपीआरच्या मते, रिअल-टाइम पर्यावरणीय देखरेखीची व्यवस्था करणे हे प्रकल्प समर्थकांचे उत्तरदायित्व आहे.
मुख्य संपादक – गणेश दगा पाटील.
